Chế biến dong riềng gây ô nhiễm môi trường

08:56 - Thứ Hai, 19/11/2018 Lượt xem: 13230 In bài viết

ĐBP - Thời điểm này, dong riềng đang vào chính vụ thu hoạch. Mỗi khi vụ thu hoạch dong riềng đến, các cơ sở, nhà máy chế biến dong riềng trên địa bàn xã Mường Phăng (huyện Ðiện Biên) tập trung hoạt động hết công suất, làm cả ngày lẫn đêm. Nước thải, bã dong riềng thải ra đã gây ô nhiễm môi trường nặng nề.

 

Cơ sở chế biến dong riềng của ông Trần Minh Ðức, xã Mường Phăng, mỗi ngày chế biến hơn 10 tấn củ, chất thải sau chế biến không qua bể lọc thải ra môi trường gây ảnh hưởng nghiêm trọng.

Chị Cà Thị Ninh, bản Ðông Mệt 1, xã Mường Phăng cho biết: Nước suối quá bẩn khiến môi trường bị ô nhiễm nặng. Dùng nước suối này cho chảy vào ao là cá chết hết. Vào những ngày nắng nóng, mùi hôi thối ở suối Nậm Phăng càng bốc mùi nồng nặc. Gia đình tôi ở gần suối, hàng ngày gió thổi mùi hôi thối từ suối bay vào rất khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt của tất cả mọi người.

Trong năm 2017, do ao nuôi cá cạn nước nhiều, anh Cầm Văn Lả, bản Ðông Mệt 2 dẫn nước suối Nậm Phăng vào ao, chỉ sau đó mấy ngày cá trong ao chết hết. Anh Lả chia sẻ: Suối Nậm Phăng bị ô nhiễm là do các cơ sở chế biến củ dong riềng ở phía thượng nguồn xả thải ra suối. Nước suối bị ô nhiễm cùng với bã dong riềng trôi vào ruộng, đến cây lúa còn chết, nói gì cá trong ao. Nhiều ngày qua, tôi cũng không dám lấy nước suối cho vào ao nuôi cá nữa, dù mực nước trong ao đã cạn. Với tình hình này, không lâu nữa, suối Nậm Phăng sẽ còn ô nhiễm nặng hơn, mùi hôi thối càng khó chịu hơn. Không chỉ gia đình anh Lả mà nhiều hộ khác ở bản Ðông Mệt 2 rất bức xúc về tình trạng ô nhiễm môi trường do chế biến dong riềng tại đây.

Hiện nay, trên địa bàn xã Mường Phăng có 3 cơ sở vừa thu mua và chế biến củ dong riềng. Trung bình, mỗi cơ sở chế biến hơn 10 tấn củ/ngày. Nguyên nhân xảy ra tình trạng ô nhiễm là do các cơ sở này không tuân thủ các quy định về đảm bảo vệ sinh môi trường trong quá trình hoạt động. Nhiều chủ cơ sở cho rằng, do không có kinh phí, quỹ đất để đầu tư hệ thống ao, hồ chứa chất thải, nước thải trước khi thải ra môi trường. Ông Trần Minh Ðức, chủ cơ sở chế biến dong riềng ở bản Trung Tâm, xã Mường Phăng cho biết: Ðể chứa nước rửa củ và bã dong riềng, chúng tôi có ao chứa rộng khoảng 1.000m2, gia đình cũng rắc vôi bột xuống ao để xử lý ô nhiễm. Chúng tôi chỉ làm được đến mức độ như thế thôi, còn để xây dựng hệ thống bể lắng, bể lọc thì gia đình không đủ khả năng vì không có kinh phí.

Chính quyền xã Mường Phăng thừa nhận thực trạng các cơ sở chế biến củ dong riềng trên địa bàn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt và sản xuất của người dân từ nhiều năm nay. Nhưng chính quyền địa phương vẫn loay hoay trong việc tìm lời giải cho bài toán phải làm sao để vừa đảm bảo vệ sinh môi trường, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân từ việc trồng và tiêu thụ dong riềng.

Ông Mùa A Kềnh, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Phăng cho biết: Năm 2018, toàn xã có hơn 110ha trồng cây dong riềng. Trước nhu cầu tiêu thụ củ dong riềng của người dân, nhiều cá nhân trên địa bàn đã tự xây dựng cơ sở thu mua, chế biến dong riềng. Nhưng do dung tích bể lắng, bể chứa bã thải ở các cơ sở chế biến dong riềng chưa đủ lớn, các ao chứa bã thải của các cơ sở này ngăn cách với suối Nậm Phăng chỉ bằng bờ đất, hoàn toàn không được phủ lót bạt chống thấm. Hơn nữa, các ao chứa này đều có hệ thống cống thoát nước thải ra suối Nậm Phăng, nên nước thải, bã thải lâu ngày phân hủy đã làm cho nguồn nước mặt trên các con suối bị đen đặc, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp cũng như nuôi thủy sản của người dân. Ðầu vụ, chính quyền địa phương đã tổ chức ký cam kết với các chủ cơ sở chế biến dong riềng trên địa bàn, nhưng họ không thực hiện đúng các nội dung đã thỏa thuận. Mặt khác, thẩm quyền của cấp xã trong xử phạt vi phạm hành chính còn ở mức thấp nên không đủ sức răn đe đối với các cơ sở chế biến dong riềng gây ô nhiễm môi trường. Thời gian tới, chính quyền xã sẽ tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm; phối hợp với các cơ quan chức năng cấp huyện, tỉnh để xử lý khi các chủ cơ sở chế biến dong riềng cố tình không chấp hành việc đảm bảo vệ sinh môi trường trong quá trình hoạt động - Ông Mùa A Kềnh khẳng định.

Thực tế, vấn đề ô nhiễm môi trường do chế biến dong riềng tại Mường Phăng đã xảy ra cả chục năm nay. Cứ vào vụ thu hoach, chế biến dong riềng là xảy ra ô nhiễm môi trường, người dân kêu than còn chính quyền địa phương thì chỉ biết hứa và đổ lỗi cho khách quan. Nếu không có giải pháp căn cơ, mạnh tay thì không chỉ năm nay mà nhiều năm sau đó nữa, tình trạng ô nhiễm môi trường do chế biến dong riềng tại Mường Phăng lại theo kiểu “đến hẹn lại lên”.

Hiện đang vào chính vụ nên người dân địa phương đang tập trung thu hoạch dong riềng. Các cơ sở thu mua, chế biến cũng huy động nhân lực, vận hành tối đa công suất để tăng lợi nhuận. Trước thực trạng trên, nếu cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương không sớm triển khai các giải pháp bảo vệ môi trường thì tình trạng ô nhiễm sẽ càng nghiêm trọng hơn.

Bài, ảnh: Lan Phương
Bình luận