Công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai

Còn nhiều khó khăn, bất cập

09:25 - Thứ Năm, 18/05/2017 Lượt xem: 184 In bài viết
ĐBP - Theo số liệu thống kê, đến hết năm 2016 tỉnh ta có 9.481 người nghiện ma túy có hồ sơ quan lý. Để đẩy lùi tệ nạn ma túy, quản lý tốt đối tượng nghiện, tỉnh ta đã có nhiều giải pháp đầu tư, nâng cấp hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác cai nghiện, triển khai điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone… Tuy nhiên, việc cai nghiện và quản lý sau cai vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập...

Là tỉnh có hơn 400km đường biên giới giáp Lào và Trung Quốc, tỉnh ta được biết đến là “điểm nóng” về vấn nạn buôn bán, vận chuyển các chất ma túy. Một số địa bàn trọng điểm về ma túy, như: Na Ư, Noong Luống, Thanh Yên (huyện Điện Biên); Keo Lôm, Pu Nhi (huyện Điện Biên Đông)… Tính đến hết 12/2016, tòa án nhân dân hai cấp tỉnh đã thụ lý 1.705 vụ án về ma túy với 2.143 bị cáo. Đó là nguyên nhân chính, dẫn đến tệ nạn nghiện ma túy ngày càng diễn biến phức tạp, số lượng và đối tượng nghiện cũng đa dạng hơn, đặc biệt là người nghiện trong độ tuổi lao động, người không có việc làm hoặc có việc làm nhưng không ổn định; thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên ở các trường trên địa bàn tỉnh có chiều hướng gia tăng. Theo thống kê, năm 2014 số người nghiện có việc làm nhưng không ổn định là 3.040 người, năm 2016 tăng lên 3.274 người; người nghiện trên 30 tuổi năm 2014 là 6.306, đến năm 2016 là 6.855 người...

 

Học viên tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục, Lao động Xã hội tỉnh tham gia lớp giáo dục. Ảnh: Mai Phương

Đặc biệt, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, việc kiểm soát nhiều loại ma túy (hêrôin, thuốc phiện, ma túy đá…) thâm nhập vào tỉnh ta cũng đang là bài toán “nan giải” với các cấp chính quyền và lực lượng chức năng... Những năm trước người nghiện chủ yếu sử dụng hêrôin thì đến năm 2016 số đối tượng đã dần chuyển sang sử dụng các loại ma túy tổng hợp (năm 2014 có 52 trường hợp sử dụng mà túy tổng hợp, năm 2016 tăng lên 948). Điều này ảnh hưởng đến việc kiểm soát, điều trị cho các đối tượng nghiện ma túy, đặc biệt là ma túy tổng hợp (ma túy đá) do hiện nay chưa có phác đồ điều trị hiệu quả. Cùng với đó, sự thờ ơ, thiếu trách nhiệm của các gia đình trong việc giáo dục, định hướng nghề nghiệp hoặc mâu thuẫn, bất hòa kéo dài đã dần “đẩy” con em mình vào con đường nghiện ngập. Mặt khác, một bộ phận thanh, thiếu niên do thiếu hiểu biết, có lối sống buông thả, không nhận biết được tác hại của ma túy, thích ăn chơi, đua đòi với những thú chơi “thác loạn” đã tìm đến ma túy và bị lây nhiễm HIV/AIDS…

Những năm qua, các cấp, ngành trong tỉnh đã đề ra nhiều giải pháp nhằm hạn chế và tiến tới đẩy lùi tệ nạn ma túy ra khỏi cộng đồng: Tuyên truyền về tác hại của ma túy đối với xã hội; tăng cường đấu tranh, trấn áp tội phạm về ma túy, quản lý chặt chẽ các địa bàn; tổ chức cai cho người nghiện ma túy... Đầu tư hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác cai nghiện, với 8 cơ sở điều trị và 21 cơ sở cấp phát thuốc methadone. Giai đoạn 2014 - 2016 các cơ sở điều trị methadone đã tổ chức cai nghiện ma túy và điều trị thay thế nghiện, các dạng thuốc phiện bằng methadone cho 5.885 người; tổ chức cai nghiện tại gia đình, cộng đồng cho 2.373 người. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đang áp dụng nhiều hình thức cai nghiện, như: Cai nghiện tại gia đình, cộng đồng; cai nghiện bắt buộc tại trung tâm chữa bệnh - giáo dục - lao động xã hội… Tuy nhiên, do chưa thành lập cơ sở quản lý sau cai, nên trở về địa phương người nghiện vẫn còn bị kỳ thị, cám dỗ, tỷ lệ tái nghiện ở mức cao. Công tác dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện còn gặp nhiều khó khăn bất cập do người nghiện mặc cảm, thiếu ý thức và quyết tâm vươn lên để hoàn lương; trình độ, tay nghề còn hạn chế. Dó đó, các cơ quan, doanh nghiệp chưa có sự tin tưởng vào khả năng làm việc khi tiếp nhận.

Đối với hình thức cai nghiện tại nhà và cộng đồng do nhiều nguyên nhân như: kinh phí, địa điểm, thiếu sự quản lý, giám sát chặt chẽ từ phía gia đình và tổ chức xã hội; do sự lo ngại bị kỳ thị, xa lánh nên việc vận động các gia đình, cá nhân tự nguyện khai báo, đăng ký hình thức cai nghiện và tổ chức cai nghiện tại cộng đồng còn nhiều bất cập. Đồng thời, cơ sở vật chất của UBND cấp xã còn thiếu và yếu, cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm nên chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp dẫn đến số người cai thành công rất khiêm tốn. Do đó, hiện nay cai nghiện theo hình thức bắt buộc tập trung vẫn là phương pháp tối ưu nhất được các gia đình lựa chọn. Theo ông Phạm Văn Tú, Giám đốc Trung tâm Chữa bệnh  - Giáo dục, Lao động xã hội tỉnh: Hiện Trung tâm có 500 giường bệnh. Công tác cai nghiện tại Trung tâm được thực hiện đầy đủ theo 5 quy trình, gồm: Điều trị hỗ trợ cắt cơn, giải độc phù hợp với từng đối tượng, tổ chức giáo dục, phục hồi hành vi nhân cách, dạy nghề… với thời gian được quản lý, giáo dục từ 12 - 24 tháng. Giai đoạn 2014 - 2016, Trung tâm tiếp tục cai nghiện ma túy cho 720 người. Tuy nhiên, Trung tâm cũng phải đối diện với nhiều khó khăn do cơ sở vật chất phục vụ công tác tiếp nhận, chữa trị, lao động phục hồi chưa đáp ứng được yêu cầu; quỹ đất chưa đủ để tổ chức lao động trị liệu, lao động sản xuất, cải thiện đời sống của học viên cai nghiện. Cùng với đó, học viên đa số là người nghiện lâu năm, nhiều đối tượng đã nhiễm HIV/AIDS, tâm lý không ổn định, sức khỏe yếu nên việc chữa trị rất khó khăn, đặc biệt là giáo dục thay đổi hành vi; chế độ hỗ trợ học viên còn thấp. Mặc dù, cai nghiện bắt buộc đưa lại hiệu quả thiết thực nhưng việc bắt buộc người nghiện đi cai hiện nay gặp nhiều khó khăn do thủ tục hành chính, quy trình, hồ sơ... Từ 8/2015, cơ sở điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng methadone tại Trung tâm đi vào hoạt động (tổng số bệnh nhân đăng ký điều trị 74 người) nhưng do người nghiện chủ yếu là người nghèo nên chi phí khám ban đầu, khám khởi liều điều trị, định kỳ; chi phí hàng ngày gặp khó khăn, dẫn đến nhiều bệnh nhân bỏ dở liệu trình nên chưa phát huy hiệu được hiệu quả đầu tư.

Có thể thấy rằng, quản lý đối tượng sau cai nghiện là việc làm không dễ, bên cạnh xây dựng, nhân rộng những cách làm hay, hiệu quả, nếu không có những biện pháp “mạnh tay” trong quản lý, kiểm soát chặt chẽ người sau cai sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ tái nghiện cao, đặc biệt gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự địa bàn... Do đó, để công tác cai nghiện và quản lý sau cai có hiệu quả rất cần sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, gia đình và toàn xã hội; sử dụng đồng bộ các biện pháp nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho người sau cai tiến bộ, hòa nhập cộng đồng, tránh tái nghiện.

Sầm Phúc
Bình luận

Tin khác