Truyện ngắn

Hạnh phúc tuổi già

09:48 - Thứ Năm, 04/10/2018 Lượt xem: 457 In bài viết

ĐBP - Trên thượng nguồn sông Ðà sấm vang rền, mây đen ùn ùn kéo về, trận địa trong đêm tạm lắng xuống. Về lán trú quân, anh nuôi Lò Văn Bình bóc ngay bao thuốc lá chia cho tổ nuôi quân mỗi người một điếu. Sau đó dán kín, lấy giấy báo gói cẩn thận cho vào túi áo. Trưa hôm sau đem cơm lên trận địa lại chia cho các pháo thủ, coi như một phần thưởng sáng giá lắm... Cuộc đối đầu bằng bom đạn 56 ngày đêm kết thúc, trên chiến trường Ðiện Biên Phủ chỉ còn lại những xác máy bay xe tăng đại bác địch, những căn hầm đổ nát, những chiến hào bị đạn pháo băm nát từng đoạn. Ðoàn tù binh cầm cờ trắng kéo dài hàng cây số, toàn bộ tướng tá bộ tham mưu Tập đoàn cứ điểm Ðiện Biên Phủ được đưa về một nơi bí mật nào đó để lấy cung.

Những bao tải cơm nắm, cá khô mắm kem của tổ anh nuôi Lò Văn Bình góp phần không nhỏ làm nên đại thắng Ðiện Biên Phủ hôm nay. Sau khi hoàn thành nhiệm quân ngũ, Bình chuyển ngành và trở thành thầy Hiệu phó của một trường tiểu học vùng lòng chảo Ðiện Biên. Tình yêu thơ phú mai một dần, hiếm hoi lắm thầy Bình mới làm vài câu thơ vườn động viên học sinh trong các buổi sinh hoạt. Gắn bó với sự nghiệp trồng người hơn mười năm thì thầy giáo Hiệu phó Lò Văn Bình phải nghỉ hưu sớm vì bệnh sốt rét rừng, sức khỏe kém và cái chân bên phải đi lại hết sức khó khăn. Lương hưu lúc đó chỉ đủ mua gạo, phải bươn chải, lo toan “trăm thứ bà dần” mới đảm bảo cuộc sống tối thiểu. Tuy nhiên, đó là thời gian có nhiều để thanh thản, thư giãn giao lưu… Máu nghệ sỹ lại thôi thúc bừng bừng như lửa cháy. Ðêm đêm, ông ngồi ngâm nga chén rượu ngâm ong đất để tìm tòi quá khứ, lấy lại cảm xúc với thơ. Trong cái túi lưu giữ các kỷ vật vẫn còn nguyên vẹn ba quyển sổ tay ghi chép những bài thơ yêu thích từ ngày còn ngồi trên ghế nhà trường. Hơn hai chục năm, nét chữ mềm mại, nắm nót và màu mực tím vẫn còn tươi. Ðây là vật quý, hơn các vật quý trong đời còn lưu giữ được. Lúc vui ông bảo với các con: Khi nào ông chết, con cháu khâm niệm thì phải nhớ bỏ các quyển sổ ghi thơ vào quan tài để làm bạn đồng hành cùng với ông đi đến một thế giới xa xăm nào đó... Ðêm khuya lại ngồi bên ngọn đèn, sáng tác ra những bài thơ đầy cảm hứng. Hơn một năm về hưu, người thầy giáo - cựu chiến binh đã sáng tác được mấy chục bài thơ phần nhiều là lục bát với bút danh mềm mại cuốn hút. Những bài “tủ” được gửi đi các tòa soạn trong tỉnh, thế là ông đã có mặt trên văn đàn với bút danh Xuân Thành.

Bài thứ nhất rồi bài thứ hai... được tòa soạn gửi nhuận bút qua đường bưu điện. Sáng hôm đó đến bưu điện lĩnh tiền, nét mặt rạng một niềm vui như người trúng giải xổ số đặc biệt. Năm mươi đồng lúc đó có thể mua được hai cân thịt lợn mông để bồi dưỡng cho vợ con và cả cho ông nữa. Thế nhưng, ông cho đây là bông hoa thơm đầu mùa, mỗi người thưởng thức một tí chứ! Năm mươi đồng được mua hết bánh, kẹo, chè, thuốc. Tối hôm ấy tổ dân phố họp bàn về giải phóng mặt bằng, người đến dự đông lắm. Ông trưởng phố hai tay nâng một gói to bọc giấy đỏ và nói rằng: Ðây là quà tặng của thi sĩ Lò Văn Bình vừa mua được bằng tiền nhuận bút thơ. Tác giả Lò Văn Bình rung động đến tận trái tim. Cuộc họp nào có ông là tiếng đọc thơ, ngâm thơ lại rộn ràng trước lúc vào tiếp thu nội dung ông phố trưởng cần truyền đạt. Xin cứ công bằng mà nói thì tác giả Lò Văn Bình cũng có chút tài “Xuất khẩu thành chương”. Ðến với cuộc họp là ông nắm bắt nội dung và có ngay bài thơ để tuyên truyền, cổ động với các chủ đề: Xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, ủng hộ nạn nhân chất độc màu da cam, người bị thiên tai, lũ lụt...

Bẵng đi một thời gian, trong các cuộc họp, vui chơi thấy vắng Lò Văn Bình, mọi người thấy buồn, thấy nhớ, không khí cuộc họp nhạt nhếch. Ngay cả đến ngày hội tòng quân, tiễn đưa thanh niên lên đường nhập ngũ cũng vắng hẳn tiếng thơ. Mãi đến hơn một tuần sau, ông phố trưởng mới chính thức thông báo: Ông Lò Văn Bình bị huyết áp cao phải vào viện điều trị, bệnh không nặng nhưng sức khỏe thì yếu lắm! Từng nhóm dân phố tự góp tiền mua hoa quả, đường sữa vào bệnh viện thăm ông Bình. Nói dại, Lò Văn Bình có mệnh hệ gì thì cả phố sẽ buồn, sẽ nhớ, sẽ thương ông nhiều lắm! Qua hơn nửa tháng điều trị mới được ra viện, sức còn yếu, da còn xanh như tàu lá. Nhưng ngay cuộc họp tối hôm đó bàn về xây dựng phố văn hóa cấp phố, ông đã xuất hiện. Mọi người vây quanh hỏi han bệnh tình, khuyên nhủ cố gắng giữ gìn sức khỏe. Cánh xe ôm cửu vạn cũng tếu táo vài câu: “Vắng bố, chúng con thấy buồn quá! Buồn như mất người yêu vậy. Thơ bố thế mà có tác dụng động viên tốt lắm đấy!”.

Sáng nay ông Bình nhận giấy mời đi dự tọa đàm nhân ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 của Hội phụ nữ phường. Bụng mừng rơn nhưng ông cũng hồi hộp, vì chưa một lần xuất hiện trước cuộc họp đông lại toàn phái đẹp. Ông dự định sẽ ngâm một bài thơ tình và đọc một hai bài tự sáng tác về ngày 8/3. Chương trình tọa đàm dành 30 phút văn nghệ chào mừng. Bà chủ tịch Hội Phụ nữ phường giới thiệu và mời tác giả Lò Văn Bình lên góp vui. Sau ngày ra viện, các loại dinh dưỡng, thuốc bổ ngấm dần vào cơ thể, da dẻ hồng hào, bóng bẩy hẳn lên. Với nụ cười trên môi, Lò Văn Bình từ từ bước lên sân khấu trong bộ trang phục sơ mi trắng dài tay, quần âu màu cà phê cháy, còn giữ nguyên những đường là thẳng như kẻ chỉ. Chưa hết, nổi bật nhất là chiếc kavát tím huế, chiếc băng cài ngang óng ánh như kim cương. Trước mặt toàn phái đẹp, quần trắng áo dài, đeo những chuỗi hạt ngọc trai màu da trời, ngọc bích, cẩm thạch… Họ đang hy vọng đợi chờ điều gì đó thật hào hứng, thật vui tươi. Mấy điều “phi lộ” xong, ông lấy giọng ngâm bài thơ “Cô gái đò” của Nguyễn Bính. Tiếng vỗ tay rào rào động viên khích lệ. Mỗi lời thơ như nét bút vẽ nên dòng sông, bến nước, con đò ở một vùng quê xa xôi nào đó. Và hình ảnh cô lái đò áo nâu non, tóc xõa đuôi gà, nét mặt trái xoan, răng đen hạt lựu, ngày ngày khua mái chèo đưa khách qua sông. Kinh nghiệm ngâm thơ của ông thật tinh tế, tất cả đều tập trung vào câu kết làm người nghe thấm thía đến tận đáy lòng. Hôm nay cũng vậy, ông hạ câu kết của bài thơ khiến hội trường tiếng vỗ tay đôm đốp và lời khen về giọng ngâm sao mà ấm áp, trữ tình đến thế. Bà Chủ tịch Hội Phụ nữ phường ôm bó hoa tươi lên tặng và bắt tay thật chặt, trong bó hoa còn cài thêm cái phong bì. Lại vỗ tay, lại thầm thì ngợi khen. Ông Bình đứng thừ người với cảm nhận: Sao mà văn thơ lại có sức truyền cảm, thu hút tâm hồn người nghe đến thế?

Sau cuộc tọa đàm về nhà, bà Xuân vợ ông Bình, cứ ngồi thừ ra. Cuộc tranh luận về thơ giữa tác giả Lò Văn Bình và độc giả là vợ ông sắp diễn ra có vẻ hơi căng thẳng. Uống cạn cốc nước mát, bà Xuân mới nhẩn nha nói: Thơ phú của ông nghe chán chết đi được. Ðã gọi là thơ thì phải ngọt ngào, tế nhị thì mới đi vào lòng người! Rồi cả từ ngữ, hình ảnh nữa, phải chọn lọc, chải chuốt mới có được bài thơ hay chứ... Ông Bình bất ngờ thực sự, một độc giả bình thường như vợ ông lại có những nhận xét về thơ sắc bén, nhạy cảm đến thế. Không để bị “dồn vào chân tường”, ông Bình cười hì hì hỏi vợ:

- Nào, bà nói xong chưa, để tôi thanh minh vài điều cho sáng tỏ chứ không thì oan tôi quá!

Bà Xuân:

- Thôi, tôi chỉ nói qua loa mấy câu để ông rút kinh nghiệm.

Ông Bình chỉ còn cách xoa dịu vợ:

- Hì hì... Thế nên tôi chỉ được coi là “nhà thơ cấp... tổ dân phố” chứ có phải nhà thơ cấp quốc gia đâu! Nhưng bà yên tâm đi, dù sao tôi vẫn tiếp tục làm thơ ca ngợi cái đẹp cái tốt trong đời sống. Ðược chưa nào?

Ông Bình và bà Xuân cùng cười. Căn nhà nhỏ của họ tràn ngập những niềm vui của hạnh phúc tuổi già. Với ông Bình, thơ phú chỉ là “chất men” tiếp thêm tình yêu cho cuộc sống thêm ý nghĩa...

Nguyễn Quốc Anh
Bình luận