Vụ Công ty Cát Quế thất hứa việc chi trả tiền 4C ở Mường Ảng

Kỳ cuối: “Hội chứng chồng lên hội chứng”

10:25 - Thứ Năm, 20/10/2016 Lượt xem: 2524 In bài viết
ĐBP – Đầu năm 2016, sau khi nghiên cứu một số đơn thư của người dân mang nội dung tố cáo việc mua bán không minh bạch của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sản xuất và Thương mại Cát Quế (Cty Cát Quế), rất nhanh chóng chính quyền huyện Mường Ảng thành lập một tổ công tác liên ngành thực hiện việc đòi nợ cho dân; đồng thời thanh tra toàn diện điểm thu mua của Cty này tại địa phận bản Pá Cha, xã Ẳng Tở, huyện Mường Ảng...

Dư luận một mặt hoan nghênh việc làm kịp thời của cơ quan chức năng, mặt khác họ bảo nhau cứ đợi đấy, “trời còn lâu mới sáng”. Tổng kết quá trình thanh tra tại Phòng Kinh tế hạ tầng huyện Mường Ảng ngày 17/3/2016, gồm: Phòng Kinh tế hạ tầng, Phòng Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, Đội Cảnh sát Kinh tế Công an huyện, Phòng Tài chính kế hoạch, Phòng Tài nguyên môi trường, Chi cục thuế, Đội Quản lý thị trường, Hội cà phê... và đương nhiên có ban lãnh đạo Cty Cát Quế (gồm các ông: Phạm Thắng, Phạm Chung và Phạm Hoan). Tổ công tác kết luận: Cty Cát Quế có rất nhiều sai phạm, cụ thể: Giao dịch mua bán không minh bạch; Hồ sơ pháp lí thuê khoán đất sai luật; Xâm phạm môi trường; Xây dựng trái phép; Gây mất an ninh trật tự...

 

Dịp này “điểm thu mua nông sản” Cty Cát Quế (nay là Cty Việt Bắc) bắt đầu hoạt động với việc chế biến cà phê gây ô nhiễm môi trường.

Ngoài quỵt nợ, Cty Cát Quế còn thường xuyên gây ô nhiễm môi trường trong thời gian chế biến và đã bị phạt nhiều lần. Song điều lạ lùng là không có bất kỳ một một văn bản đình chỉ (hoặc ít ra là tạm đình chỉ) nào được ban hành. Hậu quả là mấy năm rồi, tình trạng xả thải làm ô nhiễm môi trường của công ty này vẫn vô tư tiếp diễn, ngay bên quốc lộ, đập vào mắt người qua lại hàng ngày mỗi khi mùa vụ đến(?). Điều đáng nói là mỗi năm “Xưởng chế biến cà phê” của Cty Cát Quế (tại địa bàn bản Pá Cha, xã Ẳng Tở, huyện Mường Ảng), chế biến hàng ngàn tấn cà phê quả tươi là hoàn toàn sai phạm, vì trong hợp đồng thuê đất (cũng trái phép, kéo theo xây dựng trái phép trên đất 5%...) chỉ là “Điểm thu mua nông sản” (không được phép chế biến vì ở vị trí không thể khắc phục về ô nhiễm môi trường)...

 
Một ví dụ về việc vi phạm của “điểm thu mua nông sản” Cát Quế bị Cảnh sát Môi trường xử phạt.
Sau hơn một tuần tác nghiệp tại Mường Ảng, trong số các văn bản liên quan mà chúng tôi thu thập được có bản Hợp đồng số 02/HĐTĐ-UBND ngày 10/5/2011, do ông Bùi Đức Mùi - Chủ tịch UBND xã Ẳng Tở - ký với ông Phạm Thắng (địa chỉ tại Đội 1, xã Cát Quế, Hoài Đức, Hà Nội) là Giám đốc Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Sản xuất và Thương mại Cát Quế, với nội dung: UBND xã Ẳng Tở cho Cty Cát Quế thuê 8.201m2 đất, trong đó gồm 3.466m2 đất thuộc quỹ đất dự phòng để làm mặt bằng trạm thu mua và sân phơi nông sản, 4.735m2 đất ruộng thuộc quỹ đất 5% của xã tại bản Pá Cha, xã ẳng Tở, huyện Mường Ảng (cạnh quốc lộ 279), để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp. Thời hạn cho thuê 5 năm, kể từ ngày 10/05/2011. Điều 3 của Hợp đồng này ghi rất rõ: “Bên B (tức Cty Cát Quế - PV) không được xây dựng các công trình kiến trúc kiên cố và phải trả lại mặt bằng vô điều kiện khi hết thời hạn hợp đồng”. Tuy nhiên đến nay (15/10/2016) thời hạn thuê đất đã quá hơn 5 tháng, nhưng không có phụ lục gia hạn hợp đồng mới trong khi hợp đồng cũ (số 02/HĐTĐ-UBND) vẫn chưa được thanh lý. Điều đáng nói là suốt từ tháng 5/2011 đến nay, cơ sở này đã liên tục tiến hành xây dựng các công trình (nhà xưởng, kho bãi...) trái phép trên đất thuê, hoạt động sản xuất chế biến cà phê ướt và xả thải gây ô nhiễm môi trường. Mặc dù đã có nhiều đoàn cán bộ liên ngành xuống kiểm tra nhưng chỉ đến ngày 23/12/2015, cơ sở này mới bị Phòng Cảnh sát Môi trường - Công an tỉnh lập biên bản số 468/PC49, về việc xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt 19.080.000 đồng.

Sau đó, ngày 24/8/2016, Chi cục Quản lý đường bộ I.2 (thuộc Cục quản lý Đường bộ I) đã lập biên bản vi phạm hành chính số 0018854/BB-VPHC đối với Cty Cát Quế, về hành vi: Xây tường rào trái phép và xây tường kè đá bê tông trong hành lang an toàn đường bộ. Biên bản cũng nêu rõ: Yêu cầu doanh nghiệp dừng thi công, tháo dỡ công trình vi phạm xong trước ngày 25/8/2016. Đồng thời, ngày 25/8/2016 Chi cục QLĐB I.2 có tờ trình số 233/TTr-CCQLĐB I.2, gửi Chủ tịch UBND huyện Mường Ảng, với nội dung đề nghị Chủ tịch UBND huyện Mường Ảng ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Trách nhiệm Hữu hạn xuất nhập khẩu cà phê Việt Bắc (cũng vẫn là Cty Cát Quế) có trụ sở tại bản Pá Cha, xã Ẳng Tở về hành vi xây tường rào trái phép trong hành lang an toàn đường bộ. Nhưng tận ngày 13/10/2016, trong buổi làm việc với phóng viên, ông Tạ Mạnh Cường - Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng huyện Mường Ảng - cho biết đến nay huyện chưa... nhận được tờ trình nói trên. Điều đó có thể hiểu là chưa có quyết định xử phạt nào được ban hành và đương nhiên, Cty Việt Bắc hay Cty Cát Quế thì cũng cứ “yên tâm” mà vi phạm Luật Bảo vệ môi trường(!).

Ông Quàng Văn San, dân tộc Thái (bản Pá Cha, xã Ẳng Tở, huyện Mường Ảng), trao đổi trong tâm trạng đầy bức xúc: Từ ngày công ty này (tức Cty Cát Quế trước và nay là Cty Việt Bắc) về đây hoạt động đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt của người dân. Vào tháng 10 - 11 họ cho máy móc hoạt động suốt ngày đêm, đổ vỏ cà phê ra hành lang sát mép đường (quốc lộ 279) gây mùi hôi thối rất khó chịu. Trong những cuộc tiếp với đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp, cử tri chúng tôi đã nêu rất nhiều ý kiến về vấn đề này nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Thậm chí, người của Cty Cát Quế còn trả lời rất thách thức: “Việc tôi tôi làm, việc anh anh làm”. Ông Lường Văn Thoạn - Chủ tịch UBND xã Ẳng Tở, huyện Mường Ảng - cho biết: Ban đầu xã cho ông Phạm Thắng thuê đất với tư cách cá nhân, nhưng sau đó tại đây lại diễn ra các hoạt động xây dựng và sản xuất chế biến theo quy mô của một doanh nghiệp (tập thể), xây dựng các công trình kiên cố trên đất 5%... Những việc đó là hoàn toàn sai với hợp đồng đã thỏa thuận: “Cho bên B thuê để làm mặt bằng trạm thu mua và phơi nông, lâm sản”. Chính quyền xã đã nhiều lần kiến nghị lên huyện và huyện cũng đã cử các đoàn xuống kiểm tra, nhưng tới nay vẫn chưa thấy hình thức xử lý nào được áp dụng”.

Ngày 13/10/2016, ông Phạm Văn Triệu - Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện Mường Ảng - cho biết: Việc cho thuê đất xuất phát từ việc quỹ đất đó định sử dụng để xây trụ sở xã nhưng do nền đất mượn, không đảm bảo nên tập thể lãnh đạo huyện đã đồng ý để UBND xã Ẳng Tở (Thông báo số 18, ngày 9/5/2011 của UBND huyện) cho ông Phạm Thắng thuê mặt bằng làm trạm thu mua và sân phơi nông sản. Về việc vi phạm nguyên tắc sử dụng đất và chế biến cà phê gây ô nhiễm môi trường của Cty Cát Quế, sau khi trả lời “vòng vo Tam quốc” hàng chục phút, ông Phạm Văn Triệu cho biết: Trong những năm đầu Cty chế biến với số lượng không lớn, chúng tôi cũng đã tham mưu cho UBND huyện đình chỉ việc sản xuất của Cty này hoặc yêu cầu sản xuất cà phê phải chở chất thải đi nơi khác nhưng điều này đã không được thực hiện. Đến năm 2014-2015, khi doanh nghiệp chế biến với số lượng lớn, gây ô nhiễm môi trường, Phòng đã báo cáo UBND huyện và Phòng Cảnh sát Môi trường - Công an tỉnh xuống kiểm tra và xử lý vào cuối năm 2015.

Ông Nguyễn Hữu Hiệp - Phó Chủ tịch UBND huyện Mường Ảng - cho rằng huyện đã kiểm tra và xử phạt Cty Cát Quế về lỗi vi phạm xây dựng và tổ chức chế biến cà phê gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên khi chúng tôi đề nghị được cung cấp văn bản xử phạt, thì ông Nguyễn Hữu Hiệp nói không tìm được văn bản. Ngay lúc đó, trước sự chứng kiến của chúng tôi, sau khi xác minh thông tin từ các phòng chức năng, thì ông Nguyễn Hữu Hiệp thừa nhận: Từ năm 2011 đến nay, chính quyền huyện Mường Ảng chưa lần nào xử phạt việc vi phạm của Cty Cát Quế mà chỉ nhắc nhở. Như để giải thích cho việc “nuông chiều thái quá” đó, ông Nguyễn Hữu Hiệp cho biết: Đây là Cty thu mua, chế biến cà phê, trong khi huyện lại đang gặp khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm cà phê, nên các phòng ban tham mưu cho huyện không xử phạt(!). Bất giác chúng tôi nhớ lại phiên họp của Chính phủ bàn về nhiệm vụ kinh tế - xã hội 6 tháng cuối năm 2016. Tại đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: “Cần coi trọng hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, nhất là môi trường sống cho người dân. Do đó phải tính toán, kiểm tra và kiểm soát chặt chẽ các dự án, không vì kinh tế, vì phát triển, vì đầu tư mà bỏ qua vấn đề môi trường” (Nhân Dân - 29/07/2016). Theo ông Nguyễn Hữu Hiệp, sau khi hết hạn hợp đồng thuê đất với UBND xã Ẳng Tở vào ngày 10/5/2016, thì Cty Cát Quế đang làm thủ tục xin thành lập doanh nghiệp tại Mường Ảng và đang trong thời gian chờ các sở ngành phê duyệt nên đến thời điểm này huyện chưa có ý kiến. Ông Hiệp cũng cho biết thêm: Khu vực đất mà Cty Cát Quế đang thuê nằm trong quy hoạch khu vực đất bán đấu giá của huyện nên trong thời gian tới, nếu tiếp tục có nhu cầu sử dụng đất, Cty Cát Quế phải tham gia đấu giá cũng như những người có nhu cầu khác.

Đúng vậy, trong khi “trời còn lâu mới sáng” thì từ Cty Cát Quế trước và nay là Cty Việt Bắc, sắp tới lại đổi tên thành Cty nào nữa đây trời? Câu chuyện với ông Phó Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Hữu Hiệp như một “gợi ý” kể cũng khá thú vị, để một ngày không xa chúng tôi sẽ trở lại đề tài Cty Cát Quế, trên cơ sở Nghị định 78/2015/NĐ-CP ngày 15/09/2015 của Chính phủ, về đăng ký doanh nghiệp và Nghị định 96/2015/NĐ-CP ngày 19/10/2015 của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều của Luật Doanh nghiệp...

Bài, ảnh: Văn Hữu Đức
Bình luận

Tin khác