Thêm cơ hội cho tội phạm có hoàn cảnh khó khăn được xét đặc xá

03:21 - Thứ Tư, 07/11/2018 Lượt xem: 1188 In bài viết

Sáng 7-11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đặc xá (sửa đổi). Trước đó, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án luật này.

 

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga.

Trước một số ý kiến đề nghị quy định cụ thể về thời gian, tần suất thực hiện đặc xá (3 năm hoặc 5 năm/đợt); đề nghị quy định cụ thể thời điểm đặc xá là ngày Quốc khánh 2-9, ngày Tết Nguyên đán hoặc ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho rằng, luật của Chính phủ trình đã kế thừa Luật Đặc xá hiện hành, quy định 3 thời điểm đặc xá gồm: Nhân sự kiện trọng đại của đất nước, nhân ngày lễ lớn của đất nước và trong trường hợp đặc biệt. 

Thực tiễn thi hành Luật Đặc xá cho thấy, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá ở cả 3 thời điểm nêu trên và không phát sinh vướng mắc về thời điểm đặc xá.

Về ý kiến của đại biểu đề nghị quy định rõ trong dự thảo Luật “sự kiện trọng đại của đất nước gồm những sự kiện nào?”, UBTVQH nhận thấy, các sự kiện trọng đại của đất nước diễn ra trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, rất đa dạng, do đó, nếu quy định cụ thể trong dự thảo Luật có thể sẽ không bao quát hết. 

Vì vậy, UBTVQH đề nghị cho giữ 3 thời điểm đặc xá như Luật hiện hành; không quy định thời điểm, tần suất đặc xá và không liệt kê cụ thể các sự kiện trọng đại của đất nước, mà giao cho Chủ tịch nước căn cứ các quy định của Luật và tình hình của đất nước ở từng thời kỳ để quyết định thời điểm đặc xá phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tế đặt ra.

Về các trường hợp không được đề nghị đặc xá (Điều 12 của dự thảo Luật), một số ý kiến đề nghị giữ như quy định của Luật hiện hành, không đề nghị đặc xá đối với người “trước đó đã được đặc xá” hoặc “có từ 2 tiền án trở lên”.

Bà Lê Thị Nga cho rằng, Luật Đặc xá hiện hành quy định không đề nghị đặc xá đối với trường hợp “trước đó đã được đặc xá” hoặc “có từ 2 tiền án trở lên”. Quy định này là phù hợp, thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật và qua thực tiễn thi hành không phát sinh vướng mắc, khó khăn. 

Vì vậy, tiếp thu ý kiến ĐBQH, Điều 12 dự thảo Luật đã được chỉnh lý, giữ lại 2 trường hợp không đề nghị đặc xá nêu trên.

Ngoài ra, có ý kiến đề nghị không đặc xá với người chủ mưu, cầm đầu, phạm tội có tổ chức; người dùng thủ đoạn xảo quyệt phạm tội; người mà trong quá trình điều tra đã phải ra quyết định truy nã; người đồng thời phạm 2 tội.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng, dự thảo Luật của Chính phủ trình đã kế thừa Luật Đặc xá hiện hành, theo đó, quy định các trường hợp không được đề nghị đặc xá không dựa trên các tiêu chí về: Vai trò của người phạm tội trong vụ án, thủ đoạn mà người phạm tội sử dụng khi gây án, thái độ chấp hành pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án. 

Tổng kết thực tiễn cho thấy, nhiều đối tượng thuộc các trường hợp này trong quá trình chấp hành án đã ăn năn hối cải, cố gắng cải tạo tốt để được hưởng chính sách khoan hồng của Nhà nước. 

Nếu quy định không đề nghị đặc xá với các đối tượng này sẽ thu hẹp đối tượng đặc xá so với Luật hiện hành, làm mất đi động lực để họ phấn đấu, cải tạo tốt, đồng thời cũng không phù hợp với chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước ta từ nhiều năm qua. Vì vậy, UBTVQH đề nghị không bổ sung các trường hợp nêu trên vào các trường hợp không được đề nghị đặc xá tại Điều 12 của dự thảo Luật.

UBTVQH cũng nêu quan điểm, với quy định như dự thảo Luật của Chính phủ trình sẽ dẫn đến có những người mặc dù quá trình cải tạo rất tốt, đáp ứng nhiều điều kiện luật định... nhưng do hoàn cảnh kinh tế khó khăn không có khả năng thi hành nghĩa vụ dân sự trong bản án hình sự (mà không phải do họ cố tình chây ì, không tự nguyện chấp hành án) thì sẽ không bao giờ được đặc xá, ảnh hưởng đến công bằng xã hội và giảm đi ý nghĩa của chính sách đặc xá, đồng thời làm mất đi động lực của những người bị kết án là người nghèo phấn đấu cải tạo tốt. 

Vì vậy, tiếp thu ý kiến của ĐBQH, bên cạnh quy định mang tính nguyên tắc là người bị kết án phạt tù về các tội phạm tham nhũng hoặc một số tội phạm khác do Chủ tịch nước quyết định thì phải thực hiện xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác thì dự thảo Luật bổ sung quy định: Đối với trường hợp người bị kết án về tội phạm khác không phải là tội phạm tham nhũng mà đã chấp hành được một phần nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác nhưng do lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn, không thể thực hiện được phần nghĩa vụ còn lại thì vẫn được xét đặc xá nếu có quyết định của cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền về việc chưa có điều kiện thi hành án đối với phần nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác còn lại đó theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.

P.V (Theo HNM)
Bình luận

Tin khác